Test jouw kennis over de motorische ontwikkeling van peuters!

Motorische ontwikkeling gaat niet over hoeveel peuters bewegen, maar over hoe goed peuters bewegen. Het omschrijft het proces waarbij we motorische vaardigheden verwerven: kortom welke vaardigheden we kunnen inzetten om een taak tot een goed eind te brengen. Het gaat dus om de kwaliteit van bewegen: hoe gecontroleerd, doelgericht en precies iemand beweegt. Denk maar aan een peuter die zelfstandig wil drinken: dat gaat in het begin vaak gepaard met morsen. Een volwassene zal dit meestal vlot doen, met één hand en zelfs zonder kijken of nadenken. Die vaardigheid hebben we dan als het ware ‘verworven’.

Onderzoek toont aan dat babywalkers het leren stappen niet versnellen, maar net kunnen vertragen. Walkers nemen het werk deels over: de romp- en beenspieren moeten minder tegen de zwaartekracht werken, waardoor kinderen minder ervaring op doen in essentiële basisvaardigheden zoals kruipen, optrekken en balanceren. Wil je peuters ondersteunen? Gebruik dan alleen stabiele, zware voorwerpen, zoals een stoel of een duwbaar loopwagentje (zonder zitje), of laat hen oefenen in een veilige omgeving met voldoende vloertijd.

Hoe verder je van een peuter staat, hoe sneller en harder de bal aankomt. Voor peuters, die nog volop hun oog-handcoördinatie en timing aan het ontwikkelen zijn, maakt dit het vangen net moeilijker. Je staat daarom best wat dichterbij of vervangt de bal door een ballon of strandbal. Die zijn groter en ook trager, waardoor de oefening gemakkelijker wordt!

Fijne en grove motoriek ontwikkelen niet los van elkaar, maar bouwen verder op dezelfde basis: lichaamscontrole, stabiliteit en coördinatie. Een goede grove motorische basis (balans, rompstabiliteit, schoudergordelsterkte) ondersteunt de ontwikkeling van fijne motoriek. Dit komt omdat stabiliteit van romp en schouders noodzakelijk is om de handen doelgericht te gebruiken. Activiteiten zoals klimmen, kruipen, rollen én spelen met kleine voorwerpen versterken dus samen de motorische ontwikkeling.

Het is heel normaal dat peuters (1–3 jaar) nog géén duidelijke handvoorkeur tonen. Bij de meeste kinderen ontwikkelt handvoorkeur zich pas rond de lagere schoolleeftijd, al kunnen sommige kinderen vroeger al wat voorkeur laten zien. Variatie hoort erbij en is geen teken van een motorisch probleem. Stimuleer vooral activiteiten waarbij beide handen samenwerken: dopjes openen, knopen dichtmaken, gieten, tekenen… Zo ontdekt een kind vanzelf wanneer het welke hand gebruikt, op zijn eigen tempo.