Meer ruimte voor beweging
Door Eline Coppens
Beweging lijkt vanzelfsprekend — maar is dat niet
Nog voor een baby geboren wordt, is er beweging. In de buik trappelen ze, draaien ze rond en reageren ze op prikkels. Beweging is het eerste ontwikkelingsdomein dat op gang komt en blijft een cruciale bouwsteen in de eerste levensjaren.
Toch wordt motoriek vaak vergeten omdat het als vanzelfsprekend wordt ervaren. Zodra een peuter kan stappen, verdwijnt beweging soms naar de achtergrond ten voordele van taal of schoolse vaardigheden. Terwijl motoriek net een fundament is dat mee vorm geeft aan hoe kinderen leren, communiceren en zich ontwikkelen.
Een stille verschuiving
We zien een verschuiving: waar vroeger veel kinderen uitblonken in bewegen, wordt die groep kleiner. Tegelijk groeit het aantal kinderen dat moeite heeft met basisvaardigheden zoals balanceren. Dat is een belangrijk signaal.
Kinderen hebben variatie nodig: klimmen, rollen, springen, kruipen … Precies die ongestructureerde bewegingen leggen de basis voor hun verdere groei.
Meer én anders bewegen: een gedeelde verantwoordelijkheid
Ouders en begeleiders spelen een sleutelrol. Soms zijn we té voorzichtig uit angst dat kinderen vallen, maar die zoektocht is essentieel voor hun zelfvertrouwen.
Gelukkig geeft het vernieuwde decreet rond kinderopvang in Vlaanderen opnieuw ruimte om kinderen uit te dagen, onder het motto: ‘zo veilig als nodig’ in plaats van ‘zo veilig mogelijk’.
10 praktische tips om beweging vanzelfsprekend te maken
Wil je als ouder of begeleider bijdragen aan een betere motorische ontwikkeling? Hier zijn tien concrete tips om beweging vanzelfsprekend te maken:
- Laat kinderen zoveel mogelijk zelf doen
Laat ze dingen proberen, ook als het spannend is. Fouten maken is leerzaam. - Kies een omgeving die uitdaagt
Ga naar parken of bossen. Variatie in ondergrond is cruciaal. - Stimuleer creatief spel met makkelijk materiaal
Gebruik ballen, touwen, kussens of kartonnen dozen. - Geef tijd en ruimte
Plan niet elk moment vol; vrije tijd is essentieel voor vrij spel. - Wees nabij, maar niet sturend
Observeer en moedig aan, maar grijp niet te snel in. - Gebruik open vragen
“Hoe zou je daar over kunnen klimmen?” stimuleert het denken. - Complimenteer het proces
Focus op het proberen: “Wat goed dat je bleef proberen!” in plaats van enkel op het resultaat. - Betrek anderen
Praat met de opvang of grootouders over het belang van vrij bewegen. - Laat je kind leiden
Volg hun spel, hun tempo en hun natuurlijke nieuwsgierigheid. - Durf loslaten
Vertrouwen geven is de sleutel tot groei.
Meer weten?
Wil je meer te weten komen over hoe je de brede motorische ontwikkeling van kinderen echt kan ondersteunen? Blijf op de hoogte door je in te schrijven voor onze nieuwsbrief via onze contactpagina.
En ondertussen … laat je verwonderen
Je hoeft geen turnzaal te bouwen. Wat wél helpt? Ruimte maken voor vrij spel, vertrouwen geven en jonge kinderen laten experimenteren.
Trek samen naar buiten en verwonder je over hoeveel een kind eigenlijk al kan. Soms begint groei gewoon met de ruimte krijgen om te proberen.
Referenties
Adamo, K. B., et al. (2016). Does intervening in childcare settings impact fundamental movement skill development? Medicine & Science in Sports & Exercise, 48(5).
Adolph, K. E., & Franchak, J. M. (2017). The development of motor behavior. Wiley Interdisciplinary Reviews: Cognitive Science, 8(1–2).
Biino, V., Pesce, C., & Martins, C. (2025). Motor skill development at preschool age in girls and boys: The role of outdoor free play. Children, 12(5).
Bolger, L. E., et al. (2021). Global levels of fundamental motor skills in children: A systematic review. Journal of Sports Sciences, 39(7).
Coppens, E., Geirnaert, L., D’Hondt, E., & Lenoir, M. (2026). Fewer toddlers above the norm? A pilot study on supporting motor competence in Flemish childcare and its practical challenges. Journal of Motor Learning and Development, 14(1).
Ginsburg, K. R. (2007). The importance of play in promoting healthy child development. Pediatrics, 119(1).
Graves, S. B., & Larkin, E. (2006). Lessons from Erikson: A look at autonomy across the lifespan. Journal of Intergenerational Relationships, 4(2).
Kind & Samenleving. (2019). Het grote buitenspeelonderzoek: Evoluties in speelgedrag tussen 1983 en 2019.
Little, H., & Sweller, N. (2015). Affordances for risk-taking and physical activity in Australian early childhood education settings. Early Childhood Education Journal, 43(4).
Thelen, E. (2000). Motor development: A new synthesis. American Psychologist, 55(1).
van Liempd, I. H., et al. (2018). Young children’s exploration of the indoor playroom space in center-based childcare. Early Childhood Research Quarterly, 43.
Veldman, S. L. C., et al. (2019). Associations between gross motor skills and cognitive development in toddlers. Early Human Development, 132.
Vlaamse Overheid. (2024). Wijzigingen aan het decreet kinderopvang: Snelinfo voor voorzieningen. Opgroeien.
